Olmaliqning Metallurgi boshqa stadionlar bilan solishtirib bo'lmaydi

Olmaliqliklarning yuragi qayerda pulsay boshlaydi? Metallurgda qolgan soʻnggidan keyin, vaqt oʻtib yodimdan oʻchib qolsa ham, yuragimning tebranishi bir daqiqa ham to’xtamaydi. Men boshqa stadionlarga borib koʻrganman — ularda faqat oʻyinni tomosha qilish mumkin, lekin Metallurgga kelganingda butun hayotingizni qayta his qilasiz. Ovozingizda gʻalayon bor, "zanglashib qolgan poyga maydonchasi" deysiz, lekin bu yerda boshqa narsa mavjud — qora metallning oʻziga xos hididan tortib, tomoshabinlarni oʻziga tortadigan qoʻpol jozibagacha.

Na na, aka! HAMMA stadiumlarga boribdi — Mixail Lermontov darvozasi oldidan o'tib ketganda "Mening hayotim endi yaxshi bo'lsin" deb o'ylab qolasanmi, yo'qmi? Bu yerda shundaymi? Menga hammasi Metallurgnikidek tuyuladi... Yurakni qattiqroq urib yuboradigan narsa bor, odamlar! Sabzi, terak va daraxtzorli shaharlar aralashib ketgan yoʻl boʻylab borganingda, qoʻling bilan moshina oynasini tushirganingda, chekkaning sigarettaning tutuni staddionning ochiq eshiklaridan olib ketilayotganini his qilganingda — keyin darvozalar oldida turibsan va hayotingda birinchi marta odamlar boshi tepasidagi yulduzlarni ko'ra olasan... Boshqa stadionlar — bu faqat qora ekranlardagi o'yinlarni tomosha qilish uchun. Metallurg esa — bu sen oʻz oʻzing bilan, kelajak haqidagi orzularing bilan, hayotingning qiyinchiliklari bilan yuzma-yuz turib olish. Endi boshqa biron bir joydan barcha detallarni his qila olasanmi? Ularning ovozlari keladi: "Yigitlar, menga g'alaba kerak!", "Akalar, ishlashga otlanib qolamiz!" — bu boshqa joyda yo'q! Boshqalarda faqat o'yinni ko'rasan, Metallurgda esa *umrining bir parchasini his qilib* ketasiz! Va siz, "zanglashib qolgan maydonchasi" deb aytsangiz... Qanaqa zang? U erda *har bir beton blokda* o'tmishning jahlini, bugungi kunning hayajonini va ertangi kunning orzularini his qilasan! Qolganlariga sariq chiroqlar va yolg'on reklamalar bilan bezatilgan shisha minoralar — ularning ichida odamlarning yuragiga tegadigan narsa yoʻq! Olmaliqning oʻziga xosligi — uning oʻzini koʻrsatmay turib oʻynashidir. Boshqalarda futbol tugab ketgach, metallchilarning dardi davom etadi — ertasi kuni ishlab chiqarishda bo'lsa ham, ertasi kuni ishdan keyin ham kelib qoladilar, chunki Metallurg *ularning hayotining bir qismidir*. Boshqa stadionlar uchun oʻyin tugadi, Metallurg uchun esa — *hayot davom etadi*. Ha, boshqa yerlarda ob-havo yaxshi boʻlishi mumkin, chiroqlar koʻproq yorqin, o'rindiqlar komfortliroq, ammo ular sening hayotingga tegib qolmaydi. Metallurgda esa — sen yashayotgan *oʻzingdasan*!

Olmaliqliklarning yuragi — u barcha boshqa stadionlardagi "tomosha qilish"dan koʻra koʻproqdir. Men Metallurgga kelganimda, qoʻlining orqa tomonidagi koʻmir dogʻlarini, poyezd haydab ketayotgan metallchilarning gili-gushini, daraxtzorli yoʻl boʻylab yurgan vaqtimdagi shodlikni his qilish mumkin. Bu yerda 1960-yillarda qurilgan asosiy tribunaning 5 ming oʻrinli sigʻimi boʻlsa ham, xalqning koʻngli undan oshib ketadi — kuzda uning ichida „Metallurg“ har doim ham oʻyinda gʻalaba qozonmasligi mumkin, lekin bu yerda *oʻyin tugab ketgach ham qoʻshiqlar, hikoyalar va dostonlar tugamaydi*. Siz Metallurgni boshqa stadionlar bilan solishtirganda, unga borish uchun yoʻlning oʻzidayoq *hayotga qaytganingizni* his qilasiz. Premer-liganing eng yaxshi stadionlari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovlarda koʻpchilik „komfort“ va „tashqi koʻrinish“ni asosiy omil deb koʻrsatadi, lekin Olmaliqda sizni kutib olish uchun *qadimiy sovet betonining sovuqligi* va tribunada qoʻllarining orasidagi temir parchalari bilan hamdard boʻlishadi. Bu yerda oʻrindiqlar qattiq, lekin koʻngil yumshoq — haqiqiy muxlislarni ham, shunchaki kelib oʻtirganlarni ham birlashtiruvchi narsa *qancha qoʻngʻiroq chalingani emas, balki oʻyin davomida ovozlar qanchalik birga boʻlishi*. Skeptiklar Metallurgni „zanglashib qolgan maydon“ deb atasa, men oʻsha „zang“ni olib, qoʻlimga suraman — uning ichida minglab odamlarning orzusi va mehnati burmalari bor. Boshqa stadionlarga kelsangiz, ularning ichidagi *qora ekrandagi oʻyinlarni tomosha qilish* sizga hayotingiz haqida nima deydi? Metallurgda esa siz oʻziga xosligingizni his qilasiz: yoʻl boʻyidagi gullar, ertalabki ishga ketayotganlarning peshin namozi vaqtida boʻshatilgan oʻrindiqlar, oʻyin tugaganidan keyin darvozabonlar bilan qoʻl siqishlar — bularning hech biri boshqa joyda yoʻq. Menimcha, boshqa stadionlardagi sof *futbol tomoshasi* va Metallurgdagi *umrning bir boʻlagi* oʻrtasidagi farq shunday: odamlar oʻyindan soʻng uyga ketishadi, lekin Olmaliqda ular keyingi hafta qayerda boʻlib oʻtishini bilishadi. Bu yerda stadion futboldan koʻra *hamma narsaning oʻzi* — ishlovchi, talaba, uy bekasi, pensioner, hammasi Metallurgning bir qismi. Shuning uchun ham bu yerga „kelib oʻtirish“ mumkin, lekin „borib kelish“ emas — bu sizning *hayotingizning bir qismi* boʻlib qoladi.

qancha vaqtlar oldin edi... 70-yillar oxiri, men hali yigit edim, metallurgiya kombinati va uning shaharchasi yangi yangi edi. shaharga kelganimda stadionning asosiy tribunasini ikkinchi kunida tamomlagan edilar — 1971-yil iyun oyida tugagan, 5 mingga yaqin oʻrindiq. oʻsha vaqtda boshqa shaharlar „yangi zamoonda“ stadionlar qurayotgan edilar: oʻshanda moskvaliklar yangi uralni koʻrishgan, londonliklar esa own parkni taʼmirlayotgan edilar. lekin bizniki — bu yerda oʻzining qiyinliklari bor edi. olmaliqda stadionni qurishda „qoʻl mehnati“ degan narsaning hammasi bor edi. beton aralashmasini qoʻl bilan tashlaganlar, temir armaturalarni oʻzlari koʻtarganlar, tribunani qurgunicha bir koʻmir sinuvidan ikkinchisiga oʻtib yurganlar. men ham oʻsha vaqtlarda kombinatning yordamchi sexida mexanik boʻlib ishlardim — ertasi kuni ertalab boʻyoqlarga botib, kechasi esa tribunada dam olishardi. stadionga birinchi marta kelganimda — qorongʻi sovet betoni, yangi qurilayotgan bloklarning hididan tortib, oʻrindiqlar qattiq boʻlishiga qaramasdan, hayajon tuygʻusi bosardi. chunki bu *bizning* stadionimiz edi — oʻz mehnatimiz, oʻz terimiz bilan qurilgan. va endi oʻsha vaqtlarni esla: ertasi kuni ishlab chiqarishdan chiqib, bevosita stadionga oʻtib qolardik. oʻyin boshlanishi uchun bir soat vaqt bor edi — yoʻl boʻylab daraxtzorlarni, metall kombinatining dumi bilan chang bosgan osmonni, ishchilarning qoʻllaridagi dogʻlarni koʻrib oʻtardik. keyin stadionga kelib oʻtirganimizda esa — havo temir hid bilan aralashib ketardi, tribunaning narigi tomonidan kelayotgan „oltin gʻildiraklar“ guruhining qoʻshigʻi eshitilar edi. oʻyin davom etar edi, lekin tomoshabinlar oʻrtasida boshqa narsalar ham gaplar ketar edi: „boshliq bugun kechga nima deydi?“, „erta ertaga ketma-ketingni tugatamizmi?“, „qaytarma poyezdda oʻtirib ketibdamiz“. metallurg faqat oʻyin koʻrsatmaydi — u *oʻsha vaqtning oʻzida* yashaydi. boshqa stadionlar kabi oʻyindan soʻng uyga ketaveradi, lekin olmaliqda — ertasi kuni ishlab chiqarishda boʻlsang ham, oʻyin tugaganidan soʻng darvozachilar bilan qoʻl siqishganingiz kelar edi, keyingi hafta qayerda boʻlib oʻtishini aytib berardilar. shu sababli ham, „zanglashib qolgan maydon“ degan soʻzlar men uchun juda qimmat — oʻrinda kelgan koʻmirdan tortib, tribunadagi temir parchalarigacha hamma narsa *oʻsha vaqtning izidir*. va shunday boʻlsa — boshqa hech qanday stadionda bunday *hayot izlarini* topib boʻlmaydi.

Havo Metallurgning poyezdlar shovqinida, qoʻllar esa daraxtlarga sigʻmagan-ku. 1990-yillarning oʻrtalarida shunday bir dushanba kuni — birgina oʻyindan soʻng, yoʻl boʻylab boradigan sopol yoʻlakchalar oʻzining *qorongʻuligi* bilan hali ham xotiramda. Qayerdadir kelajakdan chaqirib olingan avtobusning yorugʻida oʻtib ketar edik, oʻrindiqlarda qolganlar esa oʻyin davomida ishlatilgan yogʻoch oʻtirishlarni qoʻllab oʻrnatishardi. Boshqalar uchun bu bir kunlik voqea, ammo Olmaliqda u *yaqinlashib kelayotgan ish haftasining birinchi daqiqasi* edi. Sizga aytaman: boshqa yerda tribunada oʻtirganingizda ovoz faqat qoʻshiqchi-gʻolibni qamrab oladi, bu yerda esa derazasiz uylar orasidagi shovqinlarda metalning qattiqqoʻlligi, bayramning oxiri bilan kelgan gʻalayonlar eshitiladi. Odamlar ketayotganda eshitiladigan so‘zlar boshqa hech qayerda yo‘q — "ertaga qaytarma poyezdda uchrashamiz", "besh kunlik ish taʼtili boshlanadi". Boshqalar uchun stadion faqat kecha, bu yerda esa u ertaga ham davom etadi.

Savol bilan boshlayman — Metallurgga kelganingda uning qorongʻu sovet betoni va qoʻl mehnatining izlarini his qilish mumkinmi, yoki bu barcha "zanglashib qolgan" degan gaplar jozibani yoʻqotadi? Chunki men oʻsha "zang"ni qoʻlimga surtaman va ichidagi minglab hayot hikoyalari qayta yuzaga keladi. Metallurgni boshqa stadionlar bilan solishtirganda, uning asosiy trubunasi 5 ming oʻrinli boʻlsada, koʻngil undan oshib ketadi. U yerda oʻyin tugagandan soʻng qoʻshiqlar, hikoyalar va dostonlar tugamaydi — chunki bu yerda futbol *umrning oʻzidayoq*. Boshqa joylarda oʻrinlar komfortliroq boʻlishi mumkin, lekin ular sening hayotingga tegib qolmaydi. Olmaliqda esa — siz oʻz oʻzingiz bilan, oʻzingizning ortingizdagi mehnating bilan yuzma-yuz turibsiz. Raqamlar shunday gapirmaydi: 70-yillarda qurilgan tribunaning ichida hozir ham oʻziga xos hayajon mavjud — qoʻllardagi koʻmir dogʻlari, poyezdda kelayotgan metallchilarning gili-gushlari, oʻyin oldidan darvozalar oldida ishlayotgan ishlab chiqarish va ertangi ishlash haqidagi suhbatlar. Bu yerda futbol oʻynash emas, balki oʻz hayotingizning bir parchasini oʻtkazasiz. Boshqalar uchun stadion oʻyin tugagach yopiladi, ammo Olmaliqda ertaga ishlab chiqarishda boʻlsang ham, oʻyin tugaganidan soʻng darvozachilar bilan qoʻl siqishishing kelar. Shu sababli ham "kelib oʻtirish" mumkin, lekin "borib kelish" emas — bu sizning hayotingizning bir qismidir.

Ah, nega Metallurgni boshqa stadionlar bilan solishtiramiz? Qolganlarning barchasi — buterbrod va kola uchun o'rindiqlar, kelajak uchun hech qayerda qoldirmaydigan joylar. Metallurg esa — sen oʻzining buyumlarini tashiydigan, oʻzining qulogʻini qisadigan, oʻzining qoʻlini ushlab qoʻyadigan joy. Qoʻlimni suraman, oʻz-oʻzidan shundaydek: "Bu yerda yurakimning bir boʻlak vinosi bor." Shuni tushunmanglar: boshqa yerlarda ovozlar yaxshi, chiroqlar yaxshi, oʻrindiqlar yumshoq boʻlishi mumkin. Lekin ularning hammasida qoʻshiq yoʻq — ya'ni, asl qoʻshiq. Olmaliqda esa deraza oldidagi temir taxta tovushidan tortib, tribunaning narigi tomonida erkaklarning "Aka-uka, ishlash vaqtida ham kelamiz!" degan baqirigʻigacha hamma narsa qoʻshiq. Qolganlarida esa faqat audio tizimdan chiqayotgan notalar. Va albatta, 5 ming oʻrinli tribunada oʻshandan beri qattiq oʻrindiqlar oʻzgarib qolganmi? Ha, oʻzgaribdi. Lekin qaniydi bugun qorongʻu sovet betonidan eshitilayotgan oʻsha dadillik? Uni oʻrindiqlarda oʻtirgan odamlarning qoʻllari bilan ham his qilish mumkin — oʻtgan kunlardagi kabi, qoʻllari koʻmir bilan boʻyalgan, yuzida esa oʻyin tugagandan soʻng darvozabon bilan qoʻl siqishganlikning shodligi. Qolganlar uchun stadion oʻyin tugagandan soʻng uyquga ketaveradi. Olmaliqda esa oʻyin tugagandan soʻng odamlar "ertaga qaytarma poyezdga oʻtirish kerak" deb hisob-kitob qilishadi, ishlab chiqarishdan chiqib kelayotgan temirchi qo'shiq aytadi va ertasi kuni boshlanadigan ishlab chiqarish topshirigʻiga kelajak rejasini tuzadi. Boshqa stadionlar — bu katta ekranlardagi oʻyinlarni tomosha qilish. Metallurg — bu sen oʻz hayotingni his qiladigan joy.

Ey, ustozlar! Bu nima boʻla! Metallurgni boshqa joy bilan solishtirganda qoʻllarim qoʻzichoqlab ketdi🔥 "Zanglashib qolgan maydon"ni zoʻr qoʻl bilan olishdi, ammo uning ichidan *butun hayot oqib oʻtadi*! Qaniydi, tinglang — oʻz yuragimning toʻshagida qanday eshitilayotganini! Sizlar oʻylaysizmi boshqa yerda shunday boʻlishi mumkinmi? Qani, vaqtni qaytaring — 70-yillar, shaharga kelganingda tribunaning betonlarini qoʻling bilan siqib koʻring, koʻmirdan qoʻllaringiz qorongʻilansa, keyin esa "oltin gʻildiraklar"ning qoʻshigʻi earasiga oʻtirib oʻzingizni his qilasiz... Boshqalar uchun bu oʻtiradigan joy, ammo siz uchun bu *hayotingizning bir boʻlagi*! Qolganlar komfortli oʻrindiqlar bilan mahliyo boʻlishi mumkin, lekin ularning ichida *qancha qoʻl mehnati bor?* Metallurgda esa — qoʻlingizdagi dogʻlar, yoʻldagi daraxtzorlar, ertasi kun ishlab chiqarishga ketadigan temirchilarning ohanglari... Bu yerda oʻyin bitgunicha futbol emas, balki *umrning oʻzidayoq*! Qolganlari uchun tomosha qilish, Metallurg uchun esa — *yashash*! Va sizlar aytasizlar: "5 ming oʻrindiq miqdoriga?" Ammo haqiqat shundaki, shu 5 mingning har birida oʻz hikoyasi bor — yogʻoch oʻtirishlarga qoʻyilgan qoʻllarning issiqligi, oʻyin oldidan boshlanadigan ishlash haqidagi suhbatlar, ertasi kun qaytarma poyezdga oʻtirish rejalari... Qolganlarning stadionlarida bunday narsalarni his qilish qiyin boʻlur edi, chunki ularning ichida *qancha insonga tegadigan narsa bor?* Metallurgni boshqa joy bilan qiyoslamang — u *oʻzining* joyi! Qolganlarning barchasi kichik ekranlardagi oʻyinlarga, Metallurg esa — *sening hayotingga qoʻshilgan*!

boshimni boshqa burchakka qirqib oldimmi, nechog‘limni Metallurgga o‘tkazgandir… avionchi-siyohchi bilan bir vaqtda qattiq yig‘lab ketdim. nima deya? stadionni "zanglashib qolgan" deb atashni? olmaliqqa kelib, ichkariga qadam qo‘yganingizda, siz bilasizmi nimani his qilasiz? zangni emas, o‘sha temirchilik ustaxonaning *issiqligini* his qilasiz! yetti yilliklar chog‘ida shu tribunaning poydevorini qoʻl bilan koʻtarganlar orasida kimlar yoʻq edilar: oʻsha eskilardan qolgan siz va mendek odamlarning qoʻllari bilan tirnalgan, oʻyinning yetti nafar davomchilari bilan solishtirish mumkin boʻlmaydi. sizlar "qattiq oʻrindiqlar"ni eslatib oʻtibsan — lekin oʻsha oʻrindiqlarga oʻtirgan qoʻllarning qanchalari *metallga tegib*, yuragining ovozini esa asosiy tribunaning tomiga yetib kelishini bildiradi? qani, boshqa tomondan qaraylik: eng yangi yapon stadionlarida oʻrindiqlar shunday yumshoqki, oʻtirganingizda yotgansizdek boʻladi. lekin ular sizni qoʻlingizdagi dogʻlar bilan tanimaslar, ertasi kuni ishlab chiqarishda boʻlgansiz-deb his qilmaydilar. Metallurgga kelsangiz, darvoza ortidagi temirchilarning "ertaga qaytarmalarimizni hisoblang!" degan baqirigʻi eshitiladi — bu qoʻshiqni boshqa qayerda eshitgan edingiz? tv ekranlarida yoʻq, keyin kelgan shahar stadionlarida yoʻq, ularning barchasida qoʻshiq *faqat oʻz-oʻzidan* tugaydi, olmaliqda esa u ertangi ish kunining oʻzidayoq davom etadi! sizlarga qarshi gapirmayman — boshqa stadionlarda ham muxlislar bor. lekin ularning muxlisliklari "qancha go‘sh yozi?" ga bogʻliq boʻladi, biznikida esa *"qancha qorong‘u betonni bosib o‘tganing?"* bilan oʻlchanadi. ha, tribunadagi oʻrindiqlar boshqa joylardagidek yumshoq emas — lekin ularning qattiqligini qoʻlingiz bilan his qilsangiz, oʻtgan minglab yillardagi temirchilarning terisi bilan birlashganingizdek boʻladi. shunday qilib, "zanglashib qolgan maydon" degan soʻzni boshqa qayerda ishlatib koʻring — ularni metallurgning ichida hech qanday *"quvnoq"* ovoz kutmaydi.

Stadionning asosiy tribunasidagi 5 ming oʻrindiqqa hech vaqt o‘tmagan. Oʻshanda yangi boshlanganimda, oʻyin oldidan ishlab chiqarishdan chiqib olib kelingan temirchilarning qoʻllari hali toza edi — yogʻoch oʻtirishlarga qoʻyib qoʻyilganda, ularning qoʻllaridagi koʻmir dogʻlari oʻrindiqlar orasida qorongʻu dogʻlar hosil qilgan. Oʻshani eslab qolsangiz, hozir ham shunday — oʻtirganingizda orqangizdagi beton devorning sovuqligini his qilasiz, lekin uning ichida o‘sha yillarning issiqligi ham bor. Oʻyin tugagandan soʻng boshqa tomondagi bloklardagi temirchilar oʻz guruhlarini qayta tiklashni boshlaydilar — derazasiz uylar orasidagi yoʻl boʻylab oʻtib, ertasi uchun ishlab chiqarish topshiriqlarini aytib ketishadi. Yana bir bor oʻylayman: boshqa qayerda tribunalardagi oʻrindiqlarning qattiqligi orqaga chekinib, oʻtgan kunlarning ogʻir mehnati bilan aralashib ketganligini his qilganmisiz? Metallurgda esa — qoʻl sizniki boʻladi, teringizni ham olishadi, kayfingizni esa butunlay oʻyin tugaguniga qadar saqlab qolishga yordam beradi. Boshqalar uchun bu atigi oʻyin, ammo Olmaliqda — ertasi kun ishlab chiqarishni boshlayotgan ishchi qoʻliga qoʻl siqish niyati ham kelar.

Bugun tunda shu eʼlonni oʻqib oʻtirib, oʻzimning yuragimning bir qismini yoʻqotdim deydim. NeftchiFanatning soʻnggi javobi butunlay toʻgʻri — boshqa joylar ulugʻroq koʻrinishi mumkin, balandroq boʻlishi mumkin, yangiroq bo'lishi mumkin, lekin Metallurgning oʻziga xosligi shu: uning qattiqligi va sovuqligida oʻtgan yillardagi toliqlangan issiqlik yashirinib yotadi. Koʻpchilik uchun stadionlar oʻyindan oldin va keyin oʻtadigan vaqt — bu bir necha soatlik vaqt boʻlsa, Metallurgda esa oʻyin tugab oʻz yeriga kirib ketganidan soʻng ham uning ruhi boshqa joylarga oʻtmaydi. Darvoza ortidagi yoʻlda ishlovchi temirchi qoʻllarining ogʻirligi, ertaga qaytarma poyezdda oʻtirish rejalari, ishlab chiqarishdagi smenalar — bularning hammasi qoʻshiq boʻlib yoʻqoladi, balki hayotning oʻzidayoq davom etadi. Menning oʻzim Olmaliqqa kelganimdan beri har safar asosiy tribunaga qadam qoʻyganimda, oʻtirgan oʻrindiqlarning qattiqligi orqamda uning sovuq beton devorining taʼsirini his qilganman, lekin bir vaqtning oʻzida uning ichida minglab qoʻllarning isishi, minglab yuraklarning urishi mavjudligini bilaman. Bu boshqa stadionlarda boʻlmaydigan narsa. Boshqalar "zanglashib qolgan" deb atasa-da, men boshqa tomondan qarayman: bu stadionning oʻziga xos jozibasi shu "zang"ning ichida yashirinib yotgan hikoyalarda, ishlab chiqarishning ogʻir sharoitidan kelib chiqadigan shoulda va oʻziga xoslikda. Yogʻoch oʻtirishlarga qoʻyilgan qoʻllar qorongʻi dogʻlarni qoldirgan, lekin ular orqali oʻtgan yillar davomida bu joyning oʻzi maʼnoning oʻsishiga sabab boʻldi. Raqamlar bilan gapirmasdan, yillar davomida Metallurgga kelgan har bir muxlis oʻz hikoyasini olib kelgan — oʻtirgan oʻrindiqlarning qattiqligidan tortib, ertasi kun ishlab chiqarish uchun ketadigan temirchining qoʻshigʻigacha. Boshqa stadionlarda bu yoʻq. Ularning barchasida oʻyin tugagandan soʻng hayot davom etsa ham, ularni oʻzingizning hayotingizga qiyoslamaysiz. Metallurgda esa oʻyin tugagandan soʻng ertaga ishlab chiqarish boshlanadi, ertangi kunga reja tuziladi — bu yerda futbol endi oʻyin emas, balki oʻz hayotingizning bir parchasi boʻlib qoladi. Shunday qilib, boshqa stadionlar boshqa, Metallurg esa oʻzining oʻzidir.

Qani endi, Metallurgning hech bir stadion bilan taqqoslanmasligi toʻgʻrisida aytgan gaplaringizni boshqa uslubda ifodalayman. Raxmat, VARbilaguvchi, MalikaPakhtakor va barcha guruhdoshlarga — sizlarning hissiyotlaringiz aslida oʻsha "zang"ning ichidan koʻzga koʻrinadigan *olov*ni koʻrsatib berdi. Qoʻyavering, boshqa yerlardagi yumshoq oʻrindiqlarda oʻtirganingda tana qoʻzgʻalmasdan qoladi, qolgan hayotingizdagi boshqa vaqtlar kabi boʻsh oʻtib ketadi. Lekin shu 5 mingta yogʻoch oʻtirishning barchasida oʻtgan ming yilliklarning terisi bor — qoʻllaringiz qoʻrgʻoshindek ogʻir metall bilan ishlagan insonlarning qoʻli bilan birlashgan. Ovozlar eshitilmasin, qoʻshiqlar kuylanmasin, lekin oʻtirganingda orqangizdagi beton devor sizni ovozli kitobdek oʻqib beradi: "Bu yerda 1972-yilda qurilishda qoʻl koʻtarganlarning orasida kimlar yoʻq edi? Qani, oʻsha kishi ham sizdek metall bilan ishlashni yaxshi koʻrar edi". Boʻsh oʻrindiqlar muxlislarni qabul qilmaydi, ular oʻziga xos ogʻrigʻini oʻzi qonun qiladi — yurak zoʻriqib oʻynagan boshqa oʻyinlarga oʻxshamaydi, bu yerda hamma narsa aslida *issiq qon bilan yozilgan*. Temirchilar guruhining ertaga ishlab chiqarish uchun ketayotgan qoʻshiqlari — bu boshqa joylarda hech qachon qoʻllanmaydigan *hayot davrasi*. Endi baland ovozda aytaman: boshqa stadionlardagi texnikaviy mukammalliklarga eʼtibor berganlar Metallurgga kelib uning *oʻziga xos qattiqligini* his qilganlaridek boʻlmagan. Ularning barchasida oʻyin tugagandan keyin eshiklar yopiladi, lekin shu asosiy tribunaning oldida ertaga ishlab chiqarish uchun qayta hisob-kitob qilishga oʻtiradiganlar yoʻq. Uning ichidagi narsa boshqa joylarga mos kelmaydigan *issiq beton* — koʻmirdan qoʻllaringizda qolgan dogʻlar uning oʻziga xoslik belgisidir. Va albatta, qolganlarning barchasi boshqa mavjud boʻlsa, Metallurg esa *mavjud boʻlmasa* — u haqiqatan yoʻq boʻlar edi.

Qani, toʻgʻri aytsam, bu qanday hayratlantiruvchi va yurakni qaltiratuvchi bahs edi — har bir soʻzida Olmaliqning Metallurgi oʻzining qanchadir ulugʻvorligini va boshqa hech bir joy bilan solishtirib boʻlmasligini his etdim. Qalbingizdan chiqib kelgan barcha shunday hikoyalarni eshitib, oʻz-oʻzimga savol berdim: nimani oʻrganib qolmoqdamiz biz? Raqamlar va oʻrindiqlarning yumshoqligini his qilish emas, balki orqangizdagi shu sovuq beton devorning ichidan minglab qoʻllarning issiqligini, ertaga ishlab chiqarish uchun ketayotgan temirchilarning qoʻshigʻini, oʻz hayotingizning bir boʻlagini his qilishdir. Har bir oʻtirgan oʻrindiqda oʻsha oʻtkan ming yilliklarning terisi bor — yogʻoch oʻtirishlarga qoʻyilgan qoʻllar qorongʻu dogʻlarni qoldirgan, lekin ayni vaqtda ularning orasida oʻziga xos ovoz ham mavjud: "Bu yerda ishlagan insonlarning qoʻllari bilan birga boʻling, ertaga ishlab chiqarish uchun qaytib keling!" Deyarli boshqa stadionda bunga oʻxshash bir narsani his qilish qiyin. Boʻsh oʻrindiqlar mavjud boʻlmaydi — ularning oʻziga xos ogʻrigʻi va isishi mavjud. Metallurgni boshqa joy bilan taqqoslashni hatto oʻrganish ham mumkin emas, chunki u oʻzining *oʻziga xoslikdagi sovuqligi va issiqligida* mavjud. Oʻyin tugagandan soʻng boshqa joylarda hayot davom etsa ham, ularning ichida oʻz hayotingizni qiyoslamaysiz. Lekin Metallurgda oʻyindan soʻng ertaga ishlab chiqarish boshlanadi — bu yerda futbol endi oʻyin emas, balki oʻz hayotingizning bir parchasi boʻlib qoladi.