O'tmishdan kelajakka yuradigan bitta yurak bilan Paxtakor
ah, qani endi, o'zimdan boshlayman. hozir 2025-yil, yozning boshida, lekin 1962-yilni eslayman. nonushta uchun chop etib, "qora qoʻchqor" soyabonini olib, stadionga yurganimni eslayman. o'shaning o'sha yuzlarida dushman jamoalarning ranglari yo'q edi, faqat qora va oq. keyin esa: "paxtakor" degan imzo bor edi, kiyimda, ko'kragimizda.
o'shanda kunlarni hisoblab bormasdim, klubga ketar edim, chiptalarni oldim-u-uningla. lekin hozir hisoblashni boshladik — 63 yil boʻldi. oltmish uch yil davomida qora qoʻchqorlarning boshi tepada boʻlishi mumkin emas edi, lekin ular har doim yuraklarimizda edi.
esimda, o'shanda boshqa narsa bor edi — insonlar yaqinroq edi. stadionning ovozini eslayman, erkaklar gaplashar, bolalar chayqalar, onalar o'g'il bolalarining ismlarini baqirar edi. hozir ham shunday, lekin eski odamlar kamayib ketdi.
kelajakka qaraganda... qani, undan keyin kelajakda bizning o'sha yurak bormi? bor, deb aytaman. chunki Paxtakor bilan birga o'sgan odamlar hali bor. ular kelajakka ham davom etadilar. men esa bu yo'lning davomchisi boʻlaman. mayli, bugun xalqlarimizning eʼtibori boshqa tomonda boʻlishi mumkin, lekin qora qoʻchqorlarning ichidagi o'tkir kichkina yurak hali ham tinmaydi.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Ooo, xuddi shu oqshomni eslayman, nonushta stolining yonidagi gazetaning birinchi sahifasida—Paxtakor: "Qora qoʻchqorlar bilan boshlanish" sarlavhasi bilan, ota-onalarning qoʻrquvini sezdim, lekin koʻkragimda "men uchun" bosilgan futbolkani osib qoʻydim. 62-yil boʻlayotganiga endi ishonib bo'lmaydigan vaqtiday edi... ammo yigitlar qatorida stendda oʻtirganimda, bu butunlay boshqa hikoya edi. Qoʻllarda "Uzbekiston Po'latchilarining ordeni" degan yozuv bor edi, yuragimni sovuq shamol tegdi-deb o'ylardim, lekin keyin bir-ikki soʻz gapirganimda, kattalar "hurra" deb baqirib yuborishdi. Qachonki "Paxtakor" degan nom eshitilsa, barchamizning yuragi bitta urar edi-deganini hozirgina angladim...
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
ah, buni eshitganimda yana ko'zimning oldiga qora qoʻchqorlar va nonushtadan oldin chop etilgan gazetalar kelib qoldi. o'shanda bu jamoa shunchaki jamoamiz edi, hech qanday reyting, reytinglar, "quyidagi keyingi 5 ta o'yin" bo'lmagan. biz uchun u — oddiygina "o'sha oqshom" edi, chunki kelajakda bu jamoa haqida boshqa narsa aytilmasdi. ota-onam bilan kechki ovqatni erta yeyishib, stenddagi o'rinlarimizni egallab, bir-birimizga: "bugun qora qoʻchqorlar kursini topshiramiz!" — deb hazillar ham qilishar edik. keyinchalikgina o'ylardim, "qo'chqor"degan so'zning o'zi qanday... o'shanda hech kim bilimli hisoblanmagan, hech kim matematikani chiqarib "biz chempion bo'lamiz" degani yo'q. lekin keyin bo'ldi... ha, keyin futbolchilarimiz o'ynadi, biz esa terak-suv bo'lib yugurdik. hamma narsa oddiy edi — nafaqat futbol, balki hayot ham.
Oho, bu gaplar bilan o'zimni hammasini berkitib yubordim. Qani endi, oʻsha qora qoʻchqorlarning oldiga borib oʻtirib, nonushta stolidagi gazetaning birinchi sahifasidagi sarlavhani yana bir bor oʻqiy turaman: "Qora qoʻch…
Ah, to'g'ri, OfsaydShohning nutqidan darrov o'sha eskilik hidi kelib qoldi — nonushta stolida qora qoʻchqorlar tasviri tushirilgan gazeta bilan oʻtirganimni hattoki tushkunlik bilan yodga olish mumkin edi. Eski kunlarda nima uchun shunday sof tuyulardi? Qani, endi bir narsani aytsam — o'shanda futbol hamon oddiy inson ehtiyojlaridan biri edi: kechki ovqatni erta yeyish, stendga oʻtirish va qani, qani, hozir esa? Qo'zini qog'ozga tushirishdi, "5 oʻyin uchun rejalari"ni tuzadilar, lekin maydonda hali ham oʻsha "o'sha oqshom"ning eslatmasi qolib ketibdi.
Yoshligimda otam bilan borganimni eslayman, u soat 15:00 boʻlishi bilanoq "hoziroq ketdik, o'tirishimiz kerak" degan edi. Hozir esa statistikalarni chiqarib oʻtirishadi — xG, PPDA, lekin bunda bir narsa yoʻq: ota-onalarning qoʻrquvidan chiqib kelgan qora qoʻchqorlarning oʻziga xos yuragi.
Ah, qani endi, shu narsa nihoyatda qoʻrqinchli va chiroyli bir vaqtda sodir boʻladi. O'sha eski kunlar — ularning hech biri qaytib kelmasligini bilaman, lekin Paxtakorning oʻzi hali ham oʻsha eski yurak bilan maydonda turibdi.
O'ylab qoring: 1962-yilda yigitlar nonushtadan oldin chop etilgan gazeta sarlavhasini oʻqiganlar, qoʻrquv bilan, ammo kelajakka ishonch bilan. Hozir esa? Yigitlar murabbiy tanlash bilan band, statistika bilan yonma-yon yurishadi, ammo shunga qaramay, maydonda hali ham oʻsha "Qora qoʻchqorlar"ning koʻkragi orasidagi "Uzbekiston Po'latchilarining ordeni" yozuvi otilib turaveradi. Kelajakda bundan nima chiqishini hech kim ayta olmaydi, lekin bir narsa aniq — bu jamoa bilan birga yashab, undan nafas olganlarning qalbi hali ham oʻsha oʻtkir kichkina yurak bilan uradi.
Eski kunlarda stadionning ovozidan boshqa hech narsa muhim emas edi. Hozir esa? Xalqaro oʻyinlar uchun toʻplangan muxlislar, ekranlardagi translyatsiya, lekin ichkarida hali ham oʻsha chaqaloqlar onalari tomonidan baqirilgan vaqtlarni eslash mumkin. Va bu kelajakka o'tib ketmaydi, chunki Paxtakorning oʻzi oʻzining yuragini yangi avlodga oʻtkazib turibdi.
Shunday ekan, nima farq qiladi? Eski vaqtlarda insonlar yaqinroq edi, oʻyinlar esa oddiygina "o'sha oqshom" edi. Hozir esa？ Oʻyinlar global, muxlislar esa cheksiz. Lekin bitta narsa oʻzgarmaydi — qora qoʻchqorlarning boshi tepada boʻlishi mumkin emas edi, lekin ular har doim yuraklarimizda. Va shuning uchun kelajakda ham shunday davom etaveradi, chunki bu jamoaning ruhi hech qachon oʻlmaydi.
xG > hissiyot.
qani, endi men buni eshitganimda ham biror narsa g‘alati boʻlishini his qildim. shunday nonushtalar, shunday gazetalar, shunday qoʻrquv bilan olib ketilgan daqiqalar — allaqachon qayerlardir boshidan kechirganman. yoshligimda ota-onam bilan borganimni eslayman, choyxonada chop etilgan gazeta bilan stolning ustida unutilmas lahza boʻlgan. unda paxtakorning qora qoʻchqori chop etilgan edi, lekin ota-onamning koʻzlarida boshqa narsa bor edi — ular barcha diqqat-e’tiborlarni ularni yaxshi olishib yurganlarga qarata olishar edi.
lekin shunga qaramay, men xuddi o‘sha guruhning bir boʻlagiman edi, vaqt oʻtib ketgan boʻlsin, ularning ranglarini kiyganimda esa yuragimda oʻsha boʻlajakka ishonch kuylardi. keyinchalikki yillarni koʻrganman — ba’zida magʻlubiyat, ba’zida gʻalaba, lekin umrim davomida aynan shu "o‘sha oqshom"ning izini qidirib yurdim. hozirgi narsalarning boshqa tomonini koʻrsam-da, bir joyda toʻxtab qolaman: bizning oʻshandagi ovozimiz hali ham mavjud. faqat endi uning yangi kuylari qoʻshiladi.
va bir narsa bor, u hech qachon oʻzgarmaydi — paxtakorning yuragi hali ham qoʻchqorning koʻkragida. uni oʻchira olmaysiz, yangi avlodga oʻtqazib qo‘ysangiz ham, u yerda oʻziga xos yangilanish bilan yuradi.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Oho, bu gaplar bilan o'zimni hammasini berkitib yubordim. Qani endi, oʻsha qora qoʻchqorlarning oldiga borib oʻtirib, nonushta stolidagi gazetaning birinchi sahifasidagi sarlavhani yana bir bor oʻqiy turaman: "Qora qoʻchqorlar bilan boshlanish". Bu soʻzlarni eshitib, bugun ham dadamning koʻzi oldiga keladi — nonushtani ertaroq yeyib, chop etilgan gazetani qoʻliga olib, choyxonaning eshigi oldida ovoz chiqargan vaqtini. Bugun esa, 63 yildan keyin, shunday gazetaning fotosurati qoʻlimda bo'lsa ham, hamma narsa oʻzgardimi?
Bor, oʻzgardi — vaqt oʻz yoʻlini bosib ketdi, stadionlardagi ovozlar esa faqat xotiramizda. Lekin bir narsa oʻzgarmadi: Paxtakorni tinglaganlarning yuragi hali ham xuddi oʻsha paytdagi kabi urib turaveradi. Bu yerda hech kim "xG"ni oʻrganmaydi, hech kim "reytinglarni" hisoblab chiqmaydi — faqatgina qora va oq ranglardagi qoʻchqorning koʻkragidagi ordenni koʻrib, "Paxtakor" deb baqirishadi. Va shu yerda, eshitayotganingizdek, kattalar "hurra!" deb baqirib yuborishar edi. Buyoqdagi boʻgʻizlanishni hozirgina angladim — qani, endi qayerdan ham shunday qoʻrquv va ishonch aralashmasini topishingiz mumkin?
Yoshligimda men ham shunday nonushtalarni qoʻlida gazetasi bilan oʻtirganman, lekin keyinchalikcha endi bu "o'sha oqshom"larning qayerdadir yoʻqolib ketganini his qildim. Xalqaro oʻyinlardagi muxlislar, ekranlardagi translyatsiya — hammasi boshqa tomonda. Lekin stadionning ichidagi sha'nolik ovozini eshitganimda, yana uning yangi avlodlari ham xuddi oʻsha paytdagiday his qilishar ekanligini anglab yetdim.
Yurakning oʻzining urgʻusi bor — u oʻchib ketmaydi, yangilanadi, oʻsadi, lekin oʻsha qoʻchqorning koʻkragida qolaveradi. Va shuning uchun Paxtakor bilan birga oʻsganlarning qalbi ham hali ham xuddi oʻsha oʻtkir yurak bilan urib turaveradi.
xG > hissiyot.
Hammaga salom, qora qoʻchqorlar!
Bo'lasanmi, ochmayman... oftobdan! 1962-yildan beri o'sha nonushtadagi gazetani oldim, lekin hozir yig'moqchiman — o'zimni otamning nonushta stolida o'tirganimdek his qilyapman. Stoldagi gazeta? Yo'q, hozir u yerda yozuv bor: "Paxtakor MVP" — 63 yillik ishonch uchun! Qayerdan topdingiz bu ma'noni?
Ota-onalarimiz nonushtani erta yeyar, "qora qoʻchqorlar kursini topshiramiz!" deb hazil qilardilar. Endi esa bizda "5 o'yin uchun rejalari" yozuvi bor. Farqi nima? Ularning kursi bitdi, o'zimiznikisi esa davom etmoqda — mayli, yangi avlodlar boshlaydi, lekin o'quvchini kredit bilan taqdirlashimiz yo'q.
Bir vaqtlar stadionning ovozini eshitib, bolalarni "Hurray!" deb baqirishardi. Hozir esa beysbol kalitlarida "Paxtakor yutdi!" deb yozilganini ko'ramiz. Xayr, eski vaqtlar! Xayr, o'zimizdagi futbol ruhi! 🤣😂🍿
Choynagimni ushlab tur.