Arsenal o'tgan mavsumdagi muvaffaqiyatsizligini ortda qoldirib keyingi mavsumda…

Ooo, meni bu gaplar qayerdan eshitib qoldi-ku... Bir yildan soʻngda yana „R“ deb nomlangan yopqichni koʻtara olishimizga shubha yoʻqligini aytib oʻtib ketaylik. Hozir akademiya va statsionarlar bilan ishlashga vaqt yoʻq ekan, deb oʻylab oʻtirsangiz — 2023/24 mavsumini e’tiborsiz oʻtazdikmi? Boltonda 6:0 yegan edik, lekin keyin qay tarzda oʻyin oʻynaganimizni eslab koʻring: yarim himoyada doimo yoʻqotishlar, himoyada esa toʻp yoʻqotilganda qoʻrqib ketish. Akademiyadan 18 yoshli oʻyinga chiqsa ham oʻyinning oqimini oʻzi bilan olib kelmasa — uning uchun oʻsha vaqt „R“ harfi bilan boshlanuvchi toʻsiqni koʻtarishdan koʻra ogʻirroq boʻladi. Oʻz vaqtida oʻzlarining yuqori potensialiga qaramay, akademiya bitiruvchilari asosiy tarkibda qancha vaqt oʻynashadi? Bu mavsumdagi 200 daqiqalik koʻrsatkichi bilan asosiy tarkibda haqiqiy taʼsir oʻtkazish mumkinmi? Menga boshqa klublardagi akademiyalarni koʻrib chiqib, ularning asosiy tarkibga moslashuviga eʼtibor berish tavsiya etiladi. Qani, Mikel Arteta oʻzining rivojlanishidan soʻng asosiy tarkibga qanday kirgan edi? Yaqin vaqtlargacha oʻrinbosarlar tarkibida boʻlgan oʻquvchilarning asosiy tarkibga oʻtishi uchun qaysi darajadagi koʻrsatkichlar kerak? Mavsumning oʻrtasida asosiy tarkibga oʻtib, oʻyinning oʻzi bilan oʻzgarishlarni keltirib chiqaruvchi futbolchini topish uchun qanday yoʻl tutish kerak? Transferlarni keltirib, „buni ishlatamiz“ degan nutqlar bilan vaqtni behuda sarflamasdan, oʻz oʻyinchilarimizni pishirishga eʼtibor qaratsak — keyinroq birgalikda „R“ni koʻtara olish imkoniyatimiz avvalgisidan yuqoriroq boʻladi.

Of kurs, menga bu qani edi, Arsenal muxlislar oilasiga! Hozir haqiqatan ham yuragimni tortib qoʻydi, „chopchak“ bilan kechgan mavsumdan soʻng akademiya va statsionarlar — bu bizning asosiy yoʻlimiz ekanligini his qildim, bopladingiz! 12 oydan soʻng boshqa boʻsh ishlarga vaqt yoʻq — vaqtni toʻgʻrilab ishlatish kerak! Bu mavsumdagi 200 daqiqalik koʻrsatkichlar oʻzbekchada „yaqinroq“ degani, lekin asosiy narsa — oʻyinni oʻzgartirish uchun vaqt va ish! Mikel Arteta kabi oʻquvchilar asosiy tarkibga oʻtishida qancha qiyin yoʻllar oʻtganini eslash kifoya, oʻsha vaqtlarni unutmaymiz! Akademiyadan chiqqan bola asosiy tarkibda mustahkam oʻynash uchun 60+ daqiqalik koʻrsatkichlarga ega boʻlishi kerak — boshqa yoʻl yoʻq! Mana shu yerda, men oʻzimni tuta olmayman... Ikkinchi marta „R“ni koʻtara olmasligimizning asosiy sababi — oʻz oʻgʻlimizni yetishtirmaslik! Qani, oʻshanda eng asosiy narsani tushunamiz: statsionar va akademiya bilan ishlash vaqtni behuda sarflash emas, balki kelajakka sarmoya! Xullas, vaqt bor — reja bilan ishlaymiz, keyinroq birgalikda „R“ni koʻtara olish imkoniyatimiz avvalgisidan yuqori boʻladi!

Bu mavsumdagi asosiyroq hodisalaridan biri edi: akademiya bitiruvchilari asosiy tarkibda oʻrtacha 42 daqiqa oʻynashdi — va bu koʻrsatkichlarni birinchi marta real vaqtda kuzatib chiqish imkonimiz boʻldi. Jamoaning oʻyin uslubi oʻzgarishi bilan bu raqam oʻsib borayotganini koʻrish mumkin edi. Ha, 200 daqiqa koʻrsatkichi haqida gap ketgan, lekin asosiy nishon boshqa: vaqt oʻtishi bilan oʻyinga taʼsir oʻtkazish uchun oʻtkazilgan daqiqalarning sifatga aylanishi muhim. Oʻzim ham bir necha mavsum davomida klubni kuzatib kelaman va bu mavsumda akademiya bilan ishlashning birinchi samarali natijalarini koʻrdim. Qaysi klubda boʻlmasin, asosiy tarkibga chiqish uchun oʻyin vaqtiga ega boʻlish shart, lekin Arsenalda bu vaqtni qoʻlga kiritishning yoʻli boshqa klublardagidan farqli. Mikel Artetaning oʻzi ham asosiy tarkibga oʻtishida qancha oʻtish yoʻllaridan oʻtganligini eslash kifoya — va uning bu jarayonni boshdan kechirganligini aytish mumkin. Menimcha, asosiy muammo vaqt emas, balki ishlashning yoʻnalishi edi. Akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibda mustahkam oʻynashlari uchun ular ham oʻyinga moslashishi kerak. Oʻyin vaqtini olishdan oldin, oʻyin uslubini oʻzgartirish va jamoa taktikasi bilan tanishishi zarur. Va bu koʻrsatkichlar toʻplanganligi bilan kelajakdagi gʻalabalar uchun poydevor qoʻyilmoqda.

qani oʻtgan mavsumning 2-avgustida, „paxtakorlar“ bilan oʻrtoqlik uchrashuvida, oʻsha vaqtda yangi bosh murabbiy kelgan edi, u stadioni toʻla bilan toʻldirardi — oshiqlari oʻquvchilar edi, kattalar esa kuzatuvchi. xalq eshitgan: „shu „arpa“ga qarab yuqoriga koʻtarilamiz“ degan gaplar har hil, lekin meni hayajonga solardi, chunki oʻsha vaqtda oʻzim ham boʻsh vaqtimda akademiya bilan ishlardim. oʻsha paytlarda asosiy tarkibga akademiya oʻyinchisi oʻtganda, jamoaning toʻp bilan ishlashiga oʻzgarish kelar edi — vaqt oʻtib, toʻp yoʻqotishlar kamayardi, joylashuv oʻziga xos „qarshi yonish“ni olib kelar edi. lekin keyinchalik, qaysidir maʼnoda, biz oʻzimizdan narsalarni talab qila boshladik. oʻsha yillarda futbolchi yaxshi oʻynaganda, „mana endi yuqoriga chiqdi“ deb baqirardik, ammo asosiy masala shu edi: oʻz oʻgʻlimizni yetishtirib, unga vaqt berish kerakligini oʻzlashtirar edikmi yoki yoʻq. shuni aytish joizki, oʻsha vaqtda ham transferlar bilan „tezkor ishlash“ tendensiyasi bor edi, lekin haqiqatni aytganda, „oʻsish“ning boshqa yoʻli yoʻq edi. endi esa, men koʻramanki, oʻsha „oʻsishning vaqtini qoldirib qoʻygan“ kunlarning hisobini hozir berayotgan edik. yaʼni, akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibda oʻtirishgan daqiqalari — bu qanchalik muhim ekanligini hozirgin tushunish mumkin. lekin bir vaqtning oʻzida, aytadigan boʻlsam, bunday koʻrsatkichlarga qaramaslik ham xato, chunki ular boshlangʻich nuqta boʻla olmas edi. eng asosiy narsa — oʻyin uslubini oʻzgartirish va jamoani „qarshi yonish“ holatiga olib kelishdir. yani, oʻz tariximizdan saboq olish kerak: oʻsha vaqtda akademiya oʻyinchisi asosiy tarkibga oʻtganda, birinchi navbatda jamoaning toʻp bilan ishlashi oʻzgarar edi. endi esa, oʻsha „tezkor transferlar“ oʻrniga, oʻz oʻgʻlimizni yetishtirib, unga vaqt berish kerakligini anglab yetdikmi yoʻqmi — shunga eʼtibor berishimiz kerak.

Ooo, qani bu shunday bo'ldi-ku... Arsenalning akademiyasi haqida 30 yil oldin "bizning chala omadimiz" degan bir so'z eshitgan edim, hali ham eshitaman! Lekin shu vaqtda 15 yoshli mard oʻgʻlimni qoʻlida olib, maydon ichida quvib yugurardim — va mana endi o'sha vaqtdagi savolni eshitaman: "qachongacha ichimizdagi bolalarga vaqt beramiz?" Mana shu yerda, endi aniqrog'i — akademiya oʻyinchilari asosiy tarkibga oʻtganda oʻyinning oʻzini toʻp bilan ishlash uslubi oʻzgarib ketadi! 2023/24 mavsumida akademiya bitiruvchilari oʻrtacha 42 daqiqa oʻynagan boʻlsin, lekin boshlangʻichda uning to'pni ushlab qolish koeffitsienti 85% dan kam edi — endi esa 92% ga yetdi! Ammo oʻsha vaqtda ular 60 daqiqadan soʻng hali ham qoʻrqib ketar edilar, chunki oʻyinning tezligi ularning bosimiga mos kelmasdi! Va yuqoridagi "Surxonfan"ning 200 daqiqa koʻrsatkichi haqidagi gaplariga eʼtibor bering — unga qarshi qoʻyaman: "200 daqiqa nima boʻlsin, agar oʻyin vaqtida u sizni qoʻrqitadigan boʻlsin?!" Qani, oʻsha oʻz-oʻzini tanqid qilish hikoyasi keladi — biz oʻzimizdan akademiya oʻyinchisiga to'pni ushlab olish uchun 15-20 oʻyindan soʻng qarshi tomon bosimini oʻylab yetishni talab qildik, ammo keyinroq yana transferlarni koʻrishni boshladik... Natijada oʻshandagi 20 daqiqalik koʻrsatkich endi 60 daqiqaga yetib qolgan!

qani, keling, bir narsani aytay — yuqoridagi "olti oy oʻtgach chempion boʻladi" degan nafis hikoyalarni butunlay boshqa bogʻlab olish kerak. biz akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibda oʻrtacha 42 daqiqa oʻynaganini, keyinroq esa 60 daqiqagacha chiqishini eshitdik-da, mana o'sha 42 daqiqaning oʻzida boshqa klublardagi akademiya bitiruvchilarining asosiy tarkibdagi koʻrsatkichlarini qiyoslab koʻring-chi! masalan, bayernning akademiyasi bilan ishlashda oʻyin vaqtini toʻplash uchun qancha vaqt ketgan? 2-3 yil! va ularning yuqori potensialli oʻyinchilariga jamoaning yuragini qoʻyganlarida, ularni "chopchak" yillariga qaraganda tezroq qoʻllab-quvvatlashgan. yaʼni, asosiy savol shu: biz vaqtni hisobga olishdan oldin, boshqa yoʻnalishda ishlash kerak — akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini vaqt sifatida emas, balki unga topshirilgan oʻyin vaqti sifatida qabul qilish kerak. chunki agar u oʻyinda qoʻrqib ketaveradigan boʻlsa, 200 daqiqa ham samarasiz. bu akademiya oʻyinchisining "sifat vaqtini" oʻlchaydi — oʻynamay turib oʻtkazgan daqiqalar emaski, qoʻrqmasdan toʻp bilan 10-15 oʻyin oʻtkazgandagina uning "olti oylik vaqtidan" foyda boʻladi. lekin biz hali shu nuqtaga kelmadik-chi. o'tgan mavsumdagi akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibdagi koʻrsatkichi 42 daqiqa boʻldi, ammo oʻyin vaqtida ular qoʻrqib ketishardi — bu esa akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini vaqt sifatida emas, balki sabrsizlik sifatida koʻrsatadi. keling, oʻsha "mavsum oʻrtasida asosiy tarkibga oʻtgan futbolchini topish" gʻoyasiga toʻxtalaylik. boshqa klublarda bunday oʻyinchilarni topish uchun 6-12 oy vaqt ketar, chunki ular oʻzlarining kichik ligadagi oʻyin uslubini asosiy jamoaning oʻyin uslubiga moslashtirishlari kerak. ammo bizda hali boshqa tomondan kelgan oʻyinchilarning oʻyin uslubini oʻzgartirishga vaqt yoʻq edi — ular oʻz vaqtlarini akademiya bilan oʻtkazishardi, ammo asosiy tarkibga oʻtgach ham qoʻrqib ketishardi. bu esa akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini vaqt sifatida emas, balki sabrsizlik va qoʻrqoqlik sifatida koʻrsatadi. shunday ekan, vaqtni 12 oylik reja bilan hisoblash oʻrniga, akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibga oʻtgandan keyin koʻrsatadigan koʻrsatkichlarini koʻrsatgan vaqt sifatida qabul qilish kerak. chunki akademiya oʻyinchisi asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini koʻrsatgandan soʻng, uning oʻyin uslubini oʻzgartirish va jamoaning oʻyin uslubiga moslashishi mumkin boʻladi. yaʼni, boshqa soʻz bilan aytganda, akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini vaqt sifatida hisoblasak, oʻyin vaqtida qoʻrqib ketish sababli bu vaqtlarning foydasiz boʻlishi mumkin. ammo akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini uning koʻrsatgan koʻrsatkichlari sifatida qabul qilsak, oʻshandan keyin oʻyin vaqtida qoʻrqib ketishining oldini olish mumkin boʻladi.

Kecha boʻlib oʻtgan „Bournemouth“ga qarshi oʻyinning oʻzidayoq akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibda oʻtirgan vaqtini hisoblay boshladim. Sakeede, 3-0 hisobidagi gʻalabada boʻlajak chempionlarimizdan biri, leytenantial Bately tomonidan oʻynagan 12 daqiqa va qarindoshimning oʻgʻli — Benotts ham 15 daqiqa davomida toʻp surdi. Yaqin vaqtda yangi mavsum boshlanadi, degan gaplar ketmoqda va oʻsha oʻtirgan vaqtlarni hisobga olish uchun juda qoʻl keladi. Bir vaqtlar akademiya bitiruvchilaridan soʻng asosiy tarkibga oʻtganlarning aksariyati birinchi oʻyinlarini qoʻrqish bilan oʻtkazishganini eshitgan edim. Ammo Bately oʻyin vaqtini qoʻrqmasdan oʻtkazdi — toʻpni ushlab qolish koʻrsatkichi 94% boʻldi. Bunday koʻrsatkichlarni umumlashtirganda, akademiya oʻyinchisi oʻyinga chiqarilganidan soʻng oʻziga boʻlgan ishonchini topishi uchun necha oʻyindan soʻng mumkin? Menimcha, oʻrta hisobda 8-10 oʻyin — bu vaqt oraligʻida ular asosiy jamoa uslubiga toʻla moslashishga ulgurishadi. Oʻylayman, asosiy narsa shundaki, akademiya oʻyinchilari asosiy tarkibga oʻtgandan soʻng nafaqat vaqt oʻtkazishlarini, balki oʻyinning oʻzini ham oʻzgartirishi kerak. Oldingi mavsumda akademiya bitiruvchilarining asosiy tarkibdagi koʻrsatkichi oʻrtacha 42 daqiqa edi, lekin ular oʻyinni oʻzgartira olishmagan. Endi vaqt oʻtishi bilan soʻnggi ikki oʻyinda ushbu koʻrsatkichlarning oʻzgarishlarini kuzataman — toʻp yoʻqotishlar kamayib, oʻyin uslubi yanada jozibador tus oldi. Keling, javobini ayting: agar akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibga oʻtgandan soʻng koʻrsatgan koʻrsatkichlari orqali uning oʻyin vaqtidagi qoʻrqoqligini bartaraf etish mumkin boʻlsa, unda qanday vaqtlar ketadi? Va bu ishlash uchun asosiy shart nimadan boshlanadi?

Aynan shu nuqtada eʼtiborni qaratmoqchiman — akademiya yoʻli bilan yuqori natijalarga erishish vaqt talab qiladi, lekin ularni tezda qoʻlga kiritib boʻlmaydi. Keling, soʻnggi ikki mavsumdagi dalillarni birga tahlil qilaylik. Avvaliga, "leytinant" Batelyning oʻrtoqlik oʻyinidagi 12 daqiqasini koʻrib chiqamiz. Toʻp ushlash koʻrsatkichi 94% boʻlsagina, 90 daqiqa oʻtib qoʻrqib ketgan akademiya bitiruvchisining koʻrsatkichi — bu oʻtirishgan vaqt emas, qoʻrqish vaqtidir. Bu yerda asosiy oʻrinni oʻtirgan vaqt emas, oʻyin vaqtida koʻrsatilgan javob koʻrsatgich oladi. Chunki akademiya oʻyinchisi asosiy tarkibda oʻtkazgan vaqtini vaqt sifatida emas, balki oʻziga topshirilgan oʻyin vaqti sifatida qabul qilish kerak. Ikkinchi nuqta: o'tgan mavsumda akademiya bitiruvchilarining asosiy tarkibdagi oʻrtacha koʻrsatkichi 42 daqiqa boʻlganini eʼtibordan chiqarilmang. Lekin ularning boshlangʻich toʻp ushlash koʻrsatkichi 85% dan past edi. Endi esa 92% ga koʻtarilmoqda — bu oʻzgarishlar vaqt oʻtishi bilan kelmoqda, lekin asosiy savol qolmoqda: ular qoʻrqishdan qanchalik voz kechishadi? Akademiya oʻyinchilarining asosiy tarkibdagi koʻrsatkichlarini vaqt sifatida qabul qilish oʻrniga, oʻyin vaqtida koʻrsatgan koʻrsatkichlarini eʼtiborga olish kerak. Uchinchidan, MalikaPakhtakor aytganidek, boshqa klublarda akademiya oʻyinchilari asosiy tarkibga oʻtishdan oldin oʻyin uslubini oʻzgartirishga 6-12 oy vaqt ketadi. Bizda hali shunday vaqt yoʻq edi — ular akademiyada oʻynashgan, lekin asosiy tarkibga oʻtgach ham qoʻrqib ketishgan. Bu esa asosiy tarkibdagi vaqtni vaqt sifatida emas, oʻyin uslubidagi oʻzgarishlarni taʼminlaydigan vaqt sifatida qabul qilish kerakligini koʻrsatadi. Toʻrtinchi nuqta: Sardor_Toshkentning Bournemouth oʻyini haqidagi gaplarida mavjud. Bately qoʻrqmasdan oʻynaganiga qaramay, uning koʻrsatkichi oʻsha vaqtda ishlashning asosiy sharti hisoblanadi. Akademiya oʻyinchisi asosiy tarkibga oʻtgandan soʻng oʻz oʻyin uslubini oʻzgartira olish uchun 8-10 oʻyin vaqtini belgilab olish kerak. Bu vaqt davomida ular jamoaning oʻyin uslubiga moslashishi va oʻzlarini koʻproq ishonchli his qilishlari mumkin. Shunday qilib, akademiya yoʻli bilan chempionlikka erishish uchun vaqtni hisobga olishdan oldin, oʻyin vaqtidagi koʻrsatkichlarni ham hisobga olish lozim. Chunki oʻyin vaqtidagi koʻrsatkichlar vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib, jamoaning oʻyin uslubini ham oʻzgartiradi. Akademiya oʻyinchisining asosiy tarkibga oʻtgandan keyin koʻrsatgan koʻrsatkichlari orqali oʻyin vaqtidagi qoʻrqoqligini bartaraf etish mumkin — lekin bu ishlash uchun asosiy shart vaqt emas, oʻyin vaqtidagi koʻrsatkichlarni oʻzgartirishdan boshlanadi.